blog prywatny

"[..] jak trudno ustalić imiona wszystkich tych, którzy zginęli w walce z władzą nieludzką [..] a przecież w tych sprawach konieczna jest akuratność nie wolno pomylić się nawet o jednego [..] jesteśmy mimo wszystko stróżami naszych braci [..] musimy zatem wiedzieć policzyć dokładnie zawołać po imieniu [..]"

Zbigniew Herbert
"Pan Cogito o potrzebie ścisłości"

Wywiad z Jarosławem Markiem Rymkiewiczem !

Joanna Lichocka: Jeśli wierzyć prasie, Jarosław Kaczyński jest skończony. Już nigdy niczego nie wygra.
Jarosław Marek Rymkiewicz: Kaczyński ma przed sobą wszystko do wygrania. Przede wszystkim ma do wygrania niepodległość Polski. Choć ja nie wiem, czy to właśnie on ją wygra. Czeka nas długa, bardzo długa droga do niepodległości – będziemy do niej szli może pięćdziesiąt, a może sto lat. Zapewne niepodległą Polskę wybuduje więc któryś z jego następców. Po walecznym Władysławie Łokietku musi się pojawić (tak chcą dzieje Polski) Kazimierz Wielki. Ale żeby ktoś taki się pojawił, Jarosław Kaczyński – jak Łokietek, książę brzesko-kujawski – musi jeszcze wygrać wiele bitew.

Joanna Lichocka: Dlaczego tak pan w niego wierzy?
Jarosław Marek Rymkiewicz: Dlatego, że jego partia reprezentuje moje interesy. A to znaczy, że reprezentuje interesy wszystkich Polaków, którzy pragną tego samego, czego ja pragnę – to znaczy tych wszystkich, którzy chcą żyć w niepodległej Polsce. To jest teraz jedyna taka partia w Polsce.

Joanna Lichocka: Jednak Kaczyński nie wygrywa kolejnych wyborów.
Jarosław Marek Rymkiewicz: A to mnie mało obchodzi. To mi jest nawet kompletnie obojętne. Prawo i Sprawiedliwość oraz Jarosław Kaczyński istnieją po to, żeby przechować te wszystkie wartości, które posłużą do zrekonstruowania Królestwa wolnych Polaków. Jak pani widzi, ja Kaczyńskiego traktuję nawet trochę instrumentalnie. Może nawet chciałbym trochę nim manipulować.

Joanna Lichocka: Pan go kocha?
Jarosław Marek Rymkiewicz: Kocham Ewę, Wawrzka, Anielkę i Ignacego. Anielka i Ignacy to są moje wnuki. Kocham też moje trzy koty i chciałbym, żeby wymienione były tutaj ich imiona – Psotka, Filek i Szarak. No i kocham też Polskę, bo jestem Polakiem o niemiecko-, rusko-, litewsko-, francusko-tatarskich korzeniach. Lecha i Jarosława – tych dwóch chłopców, którzy siedzieli na żoliborskim murku i pijąc wodę z sokiem z saturatora doszli do wniosku, że koniecznie chcą żyć w niepodległej Polsce – podziwiam. Ja też w pewnej chwili doszedłem do wniosku, że mogę żyć tylko w niepodległej Polsce – i zacząłem ją wokół siebie budować.

Joanna Lichocka: Pan rozumie to, co teraz robi Jarosław Kaczyński? Rozumie pan tę taktykę?
Jarosław Marek Rymkiewicz: Ja wszystko rozumiem. A on to wszystko dobrze przemyślał – strategię i taktykę tych wszystkich Łokietkowych bitew, dzięki którym odzyskamy niepodległość.

Joanna Lichocka: Przemyślane jest usuwanie z partii popularnych polityków?
Jarosław Marek Rymkiewicz: Jeśli mamy jedną partię, która służy niepodległości Polski, nie może być tak, żeby ktoś, kto działa w tej partii, myślał o własnych korzyściach i powodował się własnymi ambicjami. Jeśli to jest jedyna taka partia w Polsce, to musi ona być silna, spójna i zdolna do skutecznego działania. Kto szkodzi Prawu i Sprawiedliwości, ten szkodzi niepodległości Polski. Dobrze więc byłoby, żeby ludzie, którzy mają na uwadze własne ambicje i własne kariery, a interes Polaków jest dla nich rzeczą drugorzędną, wyszli z Prawa i Sprawiedliwości i poszli sobie gdzieś indziej. Jest tyle partii postkolonialnych – niech tam idą i tam walczą o władzę i wpływy.

Joanna Lichocka: Ale politycy PiS, którzy się z partią rozstali, mogą uważać, że właśnie służą krajowi. A pan z grubej rury, że występują przeciw niepodległości?
Jarosław Marek Rymkiewicz: Powtarzam: teraz tylko Prawo i Sprawiedliwość służy sprawie polskiej – tak jak należy jej służyć w państwie postkolonialnym. Tak się bowiem złożyło (nad tym ubolewam), że wszystkie inne duże partie utrwalają i przedłużają ten postkolonialny stan rzeczy, w którym się znajdujemy; to nasze postkolonialne istnienie. Dlaczego one tak działają, to ja tego nie wiem, ale widać tak musi być. Żyjemy w postkolonialnym zamęcie i politycy nie bardzo potrafią się w tym połapać, nie rozumieją, jakie są teraz ich dziejowe obowiązki – może tak dałoby się to wytłumaczyć. Już to mówiłem, ale jeszcze raz powtórzę. To, że w tym zamęcie Lechowi i Jarosławowi Kaczyńskim udało się stworzyć niepodległościową partię Polaków i że tę partię popiera 20 czy nawet 30 procent tubylców, to jest prawdziwy cud. To bardzo dobrze o nas świadczy – o naszych dziejowych aspiracjach.

Joanna Lichocka: Co pan właściwie ma na myśli, gdy mówi, że Polska nie jest niepodległa?
Jarosław Marek Rymkiewicz: Żaden kraj postkolonialny nie jest całkowicie niepodległy. Ukraina, Mołdawia, Indie, Botswana, nawet Finlandia, która bardzo długo była rosyjską kolonią, to są kraje postkolonialne. No i Polska. We wszystkich tych krajach zaborcy-kolonizatorzy nadal mają ogromne wpływy – kontrolują gospodarkę, działają w nich ich służby specjalne. Postkolonialny kraj ma postkolonialną literaturę i postkolonialną (naśladowczą) sztukę filmową. Jego gazety są postkolonialne, postkolonializm gnieździ się w głowach jego mieszkańców (tubylców). Prowadzi też postkolonialną politykę – wciąż stara się usłużyć i przypodobać swoim dawnym zaborcom-kolonizatorom.
To przykre, wstydliwe? A owszem. Ja się wstydzę. Trzeba tu jeszcze dodać, że niepodległość, tak jak demokracja i różne wolności (wśród nich wolność słowa), są w naszym postkolonialnym kraju strefowe. To znaczy – w pewnych strefach jest więcej niepodległości, w pewnych mniej, a w pewnych nie ma jej w ogóle.
To się nawet rozkłada geograficznie. W Warszawie jest mniej niepodległości, a w Milanówku więcej. A tu, w tym pokoju, gdzie rozmawiamy, z widokiem na mój ogród, niepodległość jest stuprocentowa. Niech się pani przyjrzy, pani Joasiu, moim kotom i moim dereniom – one są całkowicie niepodległe.

Joanna Lichocka: Jak pan to mierzy?
Jarosław Marek Rymkiewicz: Co do kotów, to zmierzyć to łatwo. Kiedy zawoła pani któregoś z nich, to uda, że tego nie słyszy, i odejdzie, pogardliwie unosząc w górę swój ogon. Jak pani widzi, Psotka ma tylko pół ogona, bo została przejechana przez samochód, kiedy, jako wolny kot, siedziała na środku jezdni. Spraw ludzkich tak dokładnie zmierzyć się nie da. Ale każdy chyba widzi, że w małych miasteczkach i wioskach jest więcej niepodległości niż w wielkich miastach. Kto mieszka w apartamentowcu, ten ma mniej wolności niż taki, który mieszka w swoim domu na prowincji, choćby i koślawym, i pracuje na swoim. Kto kupuje kartofle i brukselkę na milanowskim targu u pani Basi (która myśli dokładnie tak jak ja), ma więcej niepodległości niż ktoś taki, kto biega po warszawskich galeriach handlowych i kupuje tam jakieś zbytkowne rzeczy. Ale przecież w roku 1989 wierzyliśmy wszyscy (niemal wszyscy – ja nie wierzyłem), że cała Polska będzie niepodległa – że będziemy mieli niepodległość w jej wspaniałej całości! Dlaczego więc jej nie mamy? Po pierwsze dlatego, że kolonialne jarzmo to nie jest rzecz łatwa do zrzucenia; tego się nie zrzuca w kilka czy w kilkanaście lat. A po drugie dlatego, że właśnie wtedy, w czerwcu 1989 roku, haniebnie daliśmy się oszukać. I to jest nasza hańba – hańba tubylców! – a nie hańba tych, którzy nas oszukali. Uwierzyliśmy, że odzyskujemy niepodległość, kiedy na naszych oczach (oślepionych) wojskowy reżim przekazywał władzę wybranym przez siebie następcom.

Joanna Lichocka: Jakby miał pan śpiewać „Boże, coś Polskę”, to zamiast słów „Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie”, śpiewałby pan „racz nam wrócić, Panie”? Tak jak ci Polacy na Krakowskim Przedmieściu, którzy 10. każdego miesiąca wspominają katastrofę w Smoleńsku?
Jarosław Marek Rymkiewicz: Oczywiście, że śpiewałbym „racz nam wrócić, Panie”. Ale śpiewałbym z głębokim przekonaniem, że Bóg nie ma z tym nic wspólnego – jeśli istnieje, to nie jest od tego, żeby zwracać nam niepodległość. Tę sprawę musimy wziąć we własne ręce. Bóg może będzie się temu przyglądał, jeśli zechce.

Joanna Lichocka: Mówi pan rzeczy dla liberalnego czytelnika straszne.
Jarosław Marek Rymkiewicz: To teraz powiem coś, co wszystkim się spodoba. Trzeba bowiem przyznać, że w roku 1989 stało się też coś bardzo dobrego. Nastąpiła tak zwana ruska smuta, ruskie imperium rozpadło się (niestety, na krótko) i życie w jego koloniach zaczęło wyglądać nieco inaczej. Polacy, Węgrzy i Czesi odzyskali możliwość powrotu do swojego polskiego, węgierskiego oraz czeskiego życia. Ale uwaga! Powrót do polskich sposobów życia nie oznacza jeszcze powrotu do życia niepodległego. To jest powolny proces odbudowywania polskich obyczajów i polskich sposobów myślenia, które zostały wypracowane w dawnej polskiej (nawet staropolskiej) cywilizacji, a przez kolonizatorów były świadomie i okrutnie niszczone. Ten proces odbudowy życia polskiego zaczął się faktycznie już wcześniej – historycy powinni to opisać, a ja myślę, że zaczęło to się wtedy, kiedy Polacy uwierzyli, że kiedyś będą niepodlegli i że carskie imperium, choć odwieczne – nie jest wieczne. Wtedy zaczęli odbudowywać swoje życie i wracali do swoich zamierzchłych sposobów urządzania się w świecie. Ja wtedy zacząłem pisać mój cykl mickiewiczowski, cykl książek o Mickiewiczu, bo chciałem pokazać, jak można żyć po polsku, nawet pod rosyjską okupacją. Na tym fundamencie – polskich sposobów życia – trzeba teraz zbudować niepodległe państwo wolnych Polaków, które będzie naszą własnością, będzie nam sprzyjać i będzie nas bronić. O jak chciałbym tego dożyć! Ale nie dożyję.

Joanna Lichocka: Mam wrażenie, że gdy pan mówi o „polskim sposobie życia”, myśli o XVI-wiecznej szlachcie, tej, o której pisze w książce o Samuelu Zborowskim. A jeśli współcześni Polacy, ci nowi, wielkomiejscy, wcale nie mają ochoty do tamtej tradycji nawiązywać? Może po wszystkich kataklizmach historii wcale nie czują się spadkobiercami szlachty? I wykuwają własny sposób życia, nie oglądając się na anarchistę Zborowskiego?
Jarosław Marek Rymkiewicz: Tak się jakoś odwiecznie dzieje, że jedyną żywą tradycją polskiego życia jest życie szlacheckie. Czyli wszystko to, co wydarzyło się w I Rzeczpospolitej. Ja kompletnie tego nie pojmuję i nie wiem, dlaczego tak właśnie jest – może dlatego, że polscy chłopi pańszczyźniani też chcieli żyć jak ich panowie? Chcieli być polską szlachtą i co więcej, stali się nią. Bo my wszyscy jesteśmy polską szlachtą. Wszyscy jesteśmy polskimi rycerzami, wszyscy jesteśmy równi, równie piękni i równie wolni. I wobec tego każdy ma prawo domagać się dla siebie takiej wolności, jaka przysługiwała obywatelom I Rzeczpospolitej. Nie ma innej skutecznie działającej tradycji w Polsce. Nie ma tradycji pańszczyźnianego niewolnika. Nie ma nawet tej tradycji, która ukształtowała się w wieku XIX, czyli tradycji niewolnictwa proletariackiego. Wszyscy jesteśmy polską szlachtą i mamy do tego prawo – bez względu na to, czy nasi przodkowie mieli ziemie i dwory, czy małe chatynki, czy zgoła nic nie mieli.

Joanna Lichocka: Czyli szlachcic Tusk i panowie bracia z PO mówiąc nam: „nie róbmy polityki, budujmy mosty”, realizują polski sposób życia?
Jarosław Marek Rymkiewicz: Ale dlaczego mamy nie politykować? Przecież politykowanie to jest także nasz odwieczny polski sposób życia. Kto mówi: „nie politykujmy”, ten chce nam odebrać nasz polski przywilej. Każdy polski szlachcic w I Rzeczpospolitej był uprawniony do politykowania. Wezwany, stawiał się na wolną elekcję, która wybierała świętego króla polskich rycerzy. Mógł się też awanturować na tej elekcji, nawet mógł się pojedynkować. Dochodziło tam do straszliwych napięć, takich, które groziły wybuchem wojny domowej. I często, na przykład po elekcji Stefana Batorego czy po elekcji Zygmunta III Wazy, do takich wojen – szczęśliwie niegroźnych – dochodziło. Właśnie dlatego, że każdy szlachcic miał równe prawo do udziału w polityce. Nie było tak, że szlachta uprawiała ziemię, wysyłała zboże do Amsterdamu i mówiła przy tym do jakiejś magnackiej elity: no, to teraz zajmijcie się za nas politykowaniem, a my będziemy zajmowali się miłym życiem w naszych dworach. Polacy są od wieków narodem politycznym. Dlatego w hasło „nie róbmy polityki” nikt tu nie uwierzy, bo to jest hasło lekceważące polskie sposoby istnienia, a przede wszystkim starodawne polskie prawo do wolnego politykowania.

Joanna Lichocka: Jak to nikt? Nie widzi pan, jakie poparcie ma Platforma Obywatelska?
Jarosław Marek Rymkiewicz: W postkolonialnym kraju muszą być tubylcy – i nie może być inaczej – przyzwyczajeni do swojego postkolonialnego istnienia. Tacy, którzy uważają, że postkolonialne życie (czyli podrzędność) to jest coś miłego i bezpiecznego. Ci polscy tubylcy wierzą (ale to jest za dużo powiedziane – nie tyle wierzą, ile mówi to im ich postkolonialna podświadomość), że są ludźmi podrzędnymi, byle jakimi; że kto jest Polakiem, ten jest z urodzenia marniejszy od innych; że lepiej mieć tu drugą Irlandię albo drugą Japonię niż Polskę. To jest przykre, ale trzeba to wyraźnie powiedzieć: są wśród Polaków i tacy, którzy już nie chcą być Polakami, bowiem uważają, że Polak to jest ktoś taki, kto jest czyimś niewolnikiem, a przede wszystkim ktoś taki, kto jest niewolnikiem swojej gorszości, podrzędności, bylejakości. Gombrowicz! Stąd właśnie niebywały sukces tego postkolonialnego pisarza, który przyzwyczajał Polaków do ich postkolonialności. Nie chodziło mu o to, żeby wydobyć Polaków z tej dziury, ale o to, żeby uświadomić im ich podrzędność, drugorzędność. Francuzi, różne Sartre’y – to dla Gombrowicza było wyśmienite, pierwszorzędne. Jakie to niemiłe. Świetny stylista, znawca polszczyzny, ale dusza postkolonialna. Zresztą wszyscy jesteśmy po trosze postkolonialni. Dobrze pokazuje to również nasz podziw dla niemieckiego porządku i niemieckiej gospodarki. Przecież mamy swój ideał życia, ukształtowany przez I Rzeczpospolitą, i to jest ideał życia w wolności, z pewną skłonnością do anarchii. Taka anarchiczna wolność jest absolutnym przeciwieństwem niemieckiego porządku. Ów niemiecki Ordnung powinien więc nas raczej śmieszyć jako coś podrzędnego wobec naszego wspaniałego ideału życia w wolności, jako coś godnego lekceważenia czy politowania. Tymczasem u nas Ordnung się podziwia. A jednocześnie trochę się go boimy, bo przewidujemy, że Ordnung może się nam objawić w porządku maszerujących pułków SS. Oraz sztandarów ze swastyką w skolonizowanej Warszawie.

Joanna Lichocka: Ale z drugiej strony, przyjemnie jest, gdy pociąg przyjeżdża punktualnie.
Jarosław Marek Rymkiewicz: Anarchiczna wolność może nie sprzyja punktualnemu przyjeżdżaniu pociągów, ale też mu szczególnie nie przeszkadza. To pokazuje nam tajemniczo I Rzeczpospolita. Przez cały XVI wiek na wszystkich granicach Rzeczypospolitej trwały (nieustannie!) wojny, a w Małopolsce i na Mazowszu w tym samym czasie panowały nienaganne stosunki gospodarcze; zaś w Czarnolesie Jan Kochanowski zaprowadzał idealny (choć zarazem trochę anarchiczny) porządek estetyczny. Porządek, ale anarchiczny – tu właśnie dotykamy istoty polskości. Piękno anarchicznego porządku to jest właśnie to, co nas czyni Polakami. Polska wolnych ludzi może więc być państwem porządnie zorganizowanym, a nawet potężnym. Ludzie postkolonialni, tubylcy, mają z tym pewne kłopoty, bowiem uważają (raczej czują), że piękne oraz godne podziwu są inne narody, a Polacy są brzydkimi nieszczęśnikami. Lepiej więc być Japończykiem czy Irlandczykiem niż Polakiem. Ja sądzę inaczej, choć Japończycy też mi się bardzo podobają. Szczególnie podoba mi się muzyka Takemitsu, którego uwielbiam. Japończyk Takemitsu, niemal mój rówieśnik, nie miał żadnych kłopotów ze swoim istnieniem, bo był z narodu kolonizatorów. Uważał, że jest równie dobry jak Debussy czy Ravel, i chyba się nie mylił. My, tubylcy, powinniśmy się uczyć na takich przykładach.

Joanna Lichocka: Tubylcy?
Jarosław Marek Rymkiewicz: To brzmi trochę lekceważąco, ale musimy się przyzwyczaić, że z punktu widzenia Niemców czy Rosjan jesteśmy tubylcami. Mieszkańcy podbitych kolonii, a nawet byłych kolonii, to tubylcy, prawda? Wieki kolonialnego bytowania doprowadziły naszą społeczność do stanu, w którym wydaje się jej, że nie będzie mogła żyć w wolności. „Gdyby Niemcy nami rządzili, wreszcie zapanowałby tu jakiś porządek” – sądzę, że taka myśl pojawia się w głowach wielu Polaków. Ja charyzmatyczną siłę Jarosława Kaczyńskiego – siłę Łokietkową – upatruję właśnie w tym, że on stworzył partię, która mówi: nie jesteście gorsi; stańcie na nogi; macie prawo do niepodległego istnienia.

Joanna Lichocka: To dlaczego tak wielu Polaków głosuje na PO?
Jarosław Marek Rymkiewicz: Dlatego, że wielu Polaków ma w głowach postkolonialny mąt i woli oddać władzę reżimowi, który reklamuje się jako liberalny, niż zaryzykować. Całkowicie niepodległe polskie istnienie wydaje się im czymś ryzykownym, bo nie wiadomo, co z niego wyniknie. I nawet mają trochę racji, bo wolność to jest coś wspaniale ryzykownego.

Joanna Lichocka: Raczej boją się PiS i Kaczyńskiego.
Jarosław Marek Rymkiewicz: To jest domysł, z którym należy się liczyć. Istnieje – i to jest opisane w książkach socjologicznych i filozoficznych – coś, co jest lękiem przed wolnością. Murzyni z wielu afrykańskich kolonii też bali się wziąć sprawy w swoje ręce, dlatego oddawali władzę w ręce dyktatorów. Bali się wolności, nie wiedzieli, co z nią zrobić. A byłym kolonizatorom byli oczywiście na rękę postkolonialni tyrani, bo można było z nimi robić dobre interesy.

Joanna Lichocka: Czemu używa pan słowa „reżim” na określenie rządów, które są wynikiem demokratycznych wyborów w demokratycznym kraju?
Jarosław Marek Rymkiewicz: Wybory w kraju postkolonialnym nigdy nie są demokratyczne, ponieważ w postkolonialnym kraju nie ma demokracji. Gdyby była demokracja, to by była wolność słowa. Gdyby była wolność słowa, to byłyby różne stacje telewizyjne – nie tylko takie, które nienawidzą Jarosława Kaczyńskiego i Zbigniewa Ziobry. Gdyby była wolność słowa, byłoby też dużo różnych gazet, które działałyby na równych prawach. Wtedy żylibyśmy w kraju, w którym możliwe są demokratyczne wybory. Tu chodzi o równowagę opinii – wszystkie opinie, które się pojawiają, są uprawnione do równorzędnego istnienia. Otóż tego w Polsce nie ma. Upubliczniane, w sposób niemal totalny, są takie opinie, które są na rękę reżimowi. Ja mogę się wprawdzie odezwać i mogę nawet liczyć, że zostanie to opublikowane. Ale czy zostanę wysłuchany, to już inna sprawa. W tym sensie nie ma w Polsce żadnej wolności słowa. Zamiast wolności słowa jest przemoc medialna. To jest przemoc gorsza niż fizyczna, gorsza niż miażdżenie palców i wybijanie zębów. Przemoc medialna jest czymś wyjątkowo ohydnym.

Joanna Lichocka: Polacy na to pozwalają. W każdym razie nie przeszkadza im to, skoro telewizje i gazety, o których pan mówi, są czytane i oglądane. Może więc mamy innych Polaków, niż się panu wydaje? Takich, którym to nie przeszkadza? To są ich media, ich elity, ich autorytety. Są całe dzielnice, takie jak warszawskie Miasteczko Wilanów, głosujące masowo na PO.
Jarosław Marek Rymkiewicz: To potwierdza moje przekonanie, że niepodległość Polski to jest rzecz strefowa. Gdzieś jest, a gdzieś jej nie ma. Znajdzie pani z pewnością takie wioski, które w całości głosowały na Jarosława Kaczyńskiego.

Joanna Lichocka: Wioski tak, ale nie całe miasta czy duże dzielnice.
Jarosław Marek Rymkiewicz: Bo Polska jest teraz w wioskach i w miasteczkach. To tam jest centrum życia polskiego. Wielkie miasta nie odgrywają teraz w życiu polskim niemal żadnej roli. To bardzo ciekawe zjawisko. Nie chcę powiedzieć, że w wielkich miastach nie ma życia polskiego, ono w utajeniu istnieje, choć słabiej się objawia. Tym razem będzie więc tak, że wymarsz Pierwszej Kadrowej odbędzie się nie z krakowskich Oleandrów, ale spod Nowego Targu lub spod Łysej Góry. Tego już nie zobaczę, ale jestem pewien, że ten wymarsz nastąpi.

Joanna Lichocka: Skąd ta pewność?
Jarosław Marek Rymkiewicz: W Polakach jest wielka wola życia. Niech pani pomyśli, ile przetrwaliśmy, nawet nie w ostatnich dziesięcioleciach, ale w ostatnich stuleciach; jak kolejni kolonizatorzy nas zastraszali, jak odbierali nam ochotę do życia – a my ciągle jesteśmy. Owszem, są dwie Polski. O tym mówi mój wiersz „Do Jarosława Kaczyńskiego”, napisany po katastrofie smoleńskiej. Są dwie Polski. Ta, do której ja należę, jest ogromna, potężna, odwieczna. Ja uważam nawet, że jest wieczna – będzie istnieć wiecznie, pokąd istnieją narody. To jest Polska tych Polaków, którzy chcą pozostać Polakami. I jest druga Polska, mała i strachliwa, i wstydząca się swojego polskiego istnienia. To jest Polska tych Polaków, którym znudziła się, którym obrzydła ich polskość, którzy chcieliby porzucić swoją narodowość. Która z nich zwycięży – jak pani myśli?
Ta ogromna czy ta malutka?

Joanna Lichocka: Ale przecież podział Polski pokazujący się w kolejnych wyborach to niemal pół na pół.
Jarosław Marek Rymkiewicz: To dlatego, że mentalność postkolonialna jest złożona, dwoista. I bywa tak, że sama nie wie, jak się ma, i co ma o sobie sądzić. To jest też fenomen postkolonializmu. Postkolonialny Polak mówi sobie tak: jestem gorszy, nędzny, odrażający, bo jestem Polakiem. A zaraz potem mówi: jestem dumny, bo jestem Polakiem. Ale Polska na pewno nie jest pęknięta na pół. Jest teraz dokładnie tak, jak było wtedy, kiedy Mickiewicz pisał III część „Dziadów”. Naród jest jak lawa, z wierzchu jest skorupa, a ogień jest w głębi. Trzeba docenić geniusz Mickiewicza, który opisał naszą obecną sytuację.

Joanna Lichocka: Mówi pan tak, jakby pan nie jeździł autobusem czy kolejką i nie widział, jak Polacy nawzajem się nie znoszą, bo ten z PO, a tamten z PiS. Twierdzi pan, że nie ma podziału, że nasz naród jest jak lawa? Może czas wyrzucić z głowy tę frazę?
Jarosław Marek Rymkiewicz: Ja tę lawę widziałem, patrząc na krakowski rynek podczas uroczystości pogrzebowych. Widziałem i słyszałem to, co wszyscy widzieli i słyszeli. Widziałem ogromny tłum śpiewający „Jeszcze Polska nie zginęła”. Widziałem, jak wynoszono trumny z kościoła Mariackiego. Widziałem, jak je układano na lawetach. Słyszałem ten straszny, wielki krzyk osieroconych Polaków: „dziękujemy, dziękujemy”. A potem z kościoła wyszedł Jarosław Kaczyński i wtedy zapanowała wielka cisza, a w tej ciszy odezwał się jakiś męski, jeszcze nawet młodzieńczy głos. Trochę nawet z takim łobuzerskim akcentem. Co ten ktoś krzyknął, to wszyscy słyszeli: „Jarek, trzymaj się”. To była wielka narodowa chwila. To było tak, jakbym to ja krzyczał, jakby krzyczał każdy, kto był przytomny tej chwili. Jakby to Polska krzyknęła: „Jarek, trzymaj się”. Wtedy zrozumiałem, że to jest pointa tego mojego wiersza – „Niech się Pan trzyma – Drogi Panie Jarosławie”. To, co się zdarzyło 10 kwietnia i po 10 kwietnia, od razu weszło między wielkie wydarzenia historii Polski. To wszystko – ten pogrzeb warszawski i ten krakowski, i ten Wawel, i te trumny przewożone na lawecie, i ten uścisk premiera Tuska z carem Północy – to wszystko już się usymbolizowało. Te symbole szukają teraz swego miejsca między wielkimi symbolami naszej narodowej historii. Walka z mitem, który powstał, jest bezowocna, a kto z nim walczy, ten ów mit wspomaga, ten go też buduje.

Joanna Lichocka: Mamy nowy mit narodowy, a Polacy lubią mieć mity.
Jarosław Marek Rymkiewicz: Mity są nie tylko niezbędne dla życia narodowego, ale są też piękne, nawet jeśli są okrutne, a ich piękno ustanawia okrutne, dzikie piękno naszych narodowych dziejów. Trochę boję się o tym mówić, bo może należałoby z tym poczekać, uzyskać jakiś większy dystans, ale powiem, bo ktoś, tak czy inaczej, musi to wreszcie powiedzieć. Ja widzę wielkie dziejowe piękno tego wszystkiego, co wydarzyło się 10 kwietnia i zaraz potem. I nie chodzi tu tylko o piękno pogrzebu i pochówku na Wawelu, bo wiadomo, że Wawel jest piękny ze swojej natury, jak piękny jest każdy narodowy początek, jak piękne są każde legendarne narodziny narodu. Pogrzeb Piłsudskiego był piękny. I Słowackiego, bo tak chciał Piłsudski. Ale ta straszna katastrofa także staje się już piękna. Szczątki tupolewa są piękne. Piękne jest to okropne pole i połamane drzewa w pobliżu smoleńskiego lotniska. W historii Polski wydarzyło się coś wielkiego, strasznego i pięknego. Trzeba na to spojrzeć z perspektywy stuleci, bo polska opowieść o tym, co się wydarzyło pod Smoleńskiem, będzie opowiadana także i za tysiąc lat. Dlatego szczątki samolotu są piękne – jak nasze narodowe dzieje.

Joanna Lichocka: Niewątpliwie mamy tu do czynienia z natychmiastową symbolizacją.
Jarosław Marek Rymkiewicz: Co się dość rzadko zdarza w historii – zwykle musi upłynąć trochę czasu, żeby pojawiła się mityczna opowieść. Mit ma swoje tajemnicze zawiłości. Pewne wydarzenia – nie bardzo wiadomo dlaczego – szybko się symbolizują. Jak choćby śmierć księcia Józefa skaczącego do Elstery, śmierć, prawdę mówiąc, trochę przypadkowa, nawet niepotrzebna. A inne ważne wydarzenia w ogóle nie wchodzą w przestrzeń mityczną. Jak choćby nieudane samobójstwo Tadeusza Kościuszki na pobojowisku pod Maciejowicami. Świetna scena, która powinna stać się symbolem polskiego losu – i nic z tego, historia ją gdzieś schowała, zatarła. A jeśli już mówimy o mitycznych symbolizacjach, to chcę powiedzieć, że Jarosław Kaczyński też już staje się, a nawet stał się symbolem. Dlatego na początku naszej rozmowy porównałem go do walecznego Władysława Łokietka, który przegrywał, wygrywał, i znów przegrywał, i znów wygrywał, i tak przez całe swoje życie, bitwa po bitwie, z Krzyżakami, z Wacławem II, aż zrekonstruował zrujnowane Królestwo Polaków. Co do wzrostu, to też zachodzi wyraźne podobieństwo. Jarosław Kaczyński jest świetnym, zręcznym politykiem, ale to już nie jest takie ważne, bo ważniejsze jest teraz coś innego. Otóż ten człowiek, już niemłody, ale przecież też nie stary, któremu nie wszystko się udawało, który musiał znieść wiele upokorzeń i porażek, pewnie wcale nie myśląc o tym, że zmierza w takim właśnie kierunku, stał się obecnie żywym symbolem niepodległej Polski, którą ma dla nas wywalczyć. Jak Łokietek ze swojej rycerskiej groty pod Ojcowem, tak on wyszedł ze swojej inteligenckiej żoliborskiej groty, żeby walczyć z wrogami Polski. Patrzę teraz na niego i widzę mitycznego bohatera Polaków. Niech się Pan trzyma, Drogi Panie Jarosławie.

Joanna Lichocka: Gdy spotkaliśmy się trzy lata temu, mówił pan, że Jarosław Kaczyński jest postacią historyczną, bo ugryzł żubra w dupę. Żubr, symbol Polski, spał pod lipą, prezes PiS podszedł, ugryzł go i obudził. Ale ten żubr chyba uciekł Kaczyńskiemu?
Jarosław Marek Rymkiewicz: Przecież było wiadomo, że ugryziony żubr gdzieś ucieknie, no i uciekł, gdzieś pomknął. Ale ja w tej rozmowie mówiłem też, że żubr galopuje w jakąś nieznaną przyszłość. Teraz to już widać trochę lepiej, a moja koncepcja Polski postkolonialnej pozwala to lepiej zrozumieć – żubr przez jakieś straszne ostępy, chaszcze, zarośla galopuje ku niepodległości. Słyszę jego tętent, tętent odradzającego się polskiego życia. Będziemy mieli wspaniałe państwo wolnych Polaków, w którym Jarosław Kaczyński będzie miał pomniki. Będzie stał obok Lecha. Albo będą siedzieli na murku, pijąc wodę z sokiem z żoliborskiego saturatora

Newsweek

70 komentarzy do wpisu „Wywiad z Jarosławem Markiem Rymkiewiczem !”

  1. https://ultrapedia.org/wiki/index.php/Scaleblaster_Water_Conditioner_How_It_Works_-_Why_It_Is_Necessary_To_Make_Use_Of_Water_Filters scaleblaster reviews
    2020 https://www.wiki.lavoxpopuli.com/index.php?title=Full_Scaleblaster_-_Finding_The_Most_Effective_Water_Filter_For_You_Depends_On_Your_Needs scaleblaster sb-150 http://apejd.ch/wiki/index.php?title=Scaleblaster_Water_Conditioner_-_Chlorine_Filter_For_Your_Health_And_Beauty. Scaleblaster sb-150
    https://osderby.com/wiki/User:BYTMarquita scaleblaster https://thethirdage.net/wiki/index.php?title=User:Scotty21D7 scaleblaster
    sb-75 https://wiki.flo.cash/index.php/User:TCLThomas959 scaleblaster sb-175
    https://osderby.com/wiki/User:HenryJnk8739588 scaleblaster reviews 2020 https://ysmwiki.dip.jp/es/wiki/Scaleblaster_Model_Sb-125_-_Do_Not_Be_A_Tightwad_When_Acquiring_An_Alcohol_Consumption_Water_Filter_System scaleblaster https://wiki506.buildtools.com/index.php/Scaleblaster_Sb-30_-_Shower_Water_Filter_To_Remove_Poisonous_Chlorine_From_Your_Shower_Water scaleblaster sb-175
    https://osderby.com/wiki/User:HenryJnk8739588 scaleblaster sb-150 https://wiki506.buildtools.com/index.php/User:RubyeBurrow scaleblaster
    water conditioner https://wiki506.buildtools.com/index.php/Scaleblaster_Hardness_-_Large_Berkey_Water_Filter_Review_-_Is_It_Worth_It scaleblaster
    https://konzertkalender-osnabrueck.de/oszillator-wiki/index.php?title=Benutzer:JeannaKeating49 scaleblaster sb-30
    https://www.wiki.lavoxpopuli.com/index.php?title=Scaleblaster_Electronic_Water_Conditioner_-_The_Ideal_Chloramine_Filter_-_Does_It_Exist scaleblaster sb-150 https://holoclases.com/index.php?title=User:NonaFunderburk scaleblaster
    https://ffxiv-knights-ivalice.org/index.php?title=Scaleblaster_Models_-_Individual_Water_Filter scaleblaster sb-175 https://pt7.info/index.php?title=Scaleblaster_Installation_Video_-_Contrasting_Mineral_Water_As_Well_As_Tap_Water scaleblaster sb-150 https://wiki506.buildtools.com/index.php/Reviews_For_Scaleblaster_Water_Conditioner_-_Is_A_Brita_Portable_Water_Filter_Best_For_You scaleblaster sb-150
    https://ultrapedia.org/wiki/index.php/Scaleblaster_Model_Sb-350_-_Water_Filters_-_Do_You_Truly_Require_One scaleblaster sb-75 http://apejd.ch/wiki/index.php?title=Scaleblaster_Home_Depot_-_Attempt_Filteringed_System_Everpure_Water_Rather_This_Fall scaleblaster sb-150 https://www.readysetassist.org/wiki/index.php?title=Scaleblaster_Sb-250_-_A_Water_Filter_Dispenser_-_Incorrect_Economic_Climate_Or_Vital_Property scaleblaster sb-75

    http://wiki-intel.org/index.php?title=Scaleblaster_Sb-elite-grain_Water_Softener_Review_-_Best_Shower_Water_Filter_-_Made_In_Usa scaleblaster costco https://ouo.io/Xm2INS scaleblaster reviews 2020 http://apejd.ch/wiki/index.php?title=Utilisateur:Todd363831 scaleblaster sb-30
    https://ffxiv-knights-ivalice.org/index.php?title=Scaleblaster_Deluxe_Electronic_Water_Conditioner_-_Kitchen_Counter_Water_Filter scaleblaster costco https://ffxiv-knights-ivalice.org/index.php?title=Scaleblaster_Before_And_After_-_Fun_Facts_Regarding_Carbon_Water_Filter scaleblaster reviews 2020 https://asta.uni-saarland.de/wiki/index.php?title=Benutzer:Myles0991634155 scaleblaster
    water conditioner
    https://beisbol-report.com/wiki/Usuario:ErnieCow3973 scaleblaster
    sb-175 https://beisbol-report.com/wiki/Usuario:KarineNicolai scaleblaster http://wiki-intel.org/index.php?title=Scaleblaster_Manual_-_Is_Faucet_Water_Great_For_You_Reveal_The_Truth scaleblaster reviews
    https://pt7.info/index.php?title=Scaleblaster_Sb-250_-_Conserve_Huge_With_Aqua_Pure_Filters scaleblaster sb-30 https://ffxiv-knights-ivalice.org/index.php?title=User_talk:FrankTearle002 scaleblaster reviews 2020
    https://victims.wiki/index.php/Scaleblaster_Installation_Video_-_Mounting_A_Brand-New_Water_Filter scaleblaster water conditioner
    https://pt7.info/index.php?title=Scaleblaster_Costco_-_Your_Water_Filter_Cartridge_-_Are_You_Replacing_It_Frequently scaleblaster sb-175 https://ffxiv-knights-ivalice.org/index.php?title=Scaleblaster_Sb-elite-grain_Water_Softener_Review_-_Why_It_Is_Essential_To_Use_Water_Filters scaleblaster sb-30 https://jewsunderattack.com/index.php/User:XiomaraLanger scaleblaster
    sb-75
    http://darmowelinki.website.pl/bookmarks.php/myrabullins04 scaleblaster https://ultrapedia.org/wiki/index.php/Scaleblaster_Model_Sb-350_-_Water_Filters_-_Do_You_Truly_Require_One scaleblaster sb-75 https://ecosystem.fi/wiki/User:Maple3060871486 scaleblaster costco
    http://facebook.business-startup-store.com/blogs/viewstory/17649 scaleblaster water conditioner https://osderby.com/wiki/User:WBUBenjamin scaleblaster sb-150
    https://blakesector.scumvv.ca/index.php?title=Scaleblaster_Lowes_-_Kitchen_Area_Water_Filters_Make_A_Delicious_Mug_Of_Herb_Tea scaleblaster
    https://konzertkalender-osnabrueck.de/oszillator-wiki/index.php?title=Scaleblaster_Vs_Eddy_-_The_Advantages_In_Drinking_Pure_Water scaleblaster sb-30 https://rockfishlax.com/library/index.php/Scaleblaster_Sb-elite-grain_Water_Softener_-_Any_Kind_Of_Water_Filter_Is_Far_Better_Than_Having_None_At_All scaleblaster https://pt7.info/index.php?title=Scaleblaster_Costco_-_Why_Mineral_Water_Is_A_Big_Slit_Off scaleblaster sb-75
    https://ffxiv-knights-ivalice.org/index.php?title=Scaleblaster_Filter_-_Negative_Aspects_Of_Reverse_Osmosis_-_Why_This_Type_Of_Water_Filter_Fails scaleblaster water conditioner https://asta.uni-saarland.de/wiki/index.php?title=Scaleblaster_Installation_Video_-_Alcohol_Consumption_Water_Filters_For_Total_Household_Health scaleblaster reviews 2020 https://ultrapedia.org/wiki/index.php/Scaleblaster_Model_Sb-350_-_Water_Filters_-_Do_You_Truly_Require_One scaleblaster costco

  2. https://www.mgtow.wiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Large_Utilization_Of_H2o_Filtration_System passive
    atmospheric water generator https://wikicorp.org/index.php?title=User:AlberthaAnton atmospheric water generator
    reviews http://www.fitness.sbm.pw/user/tgkshasta/ atmospheric water generator
    project
    https://www.wiki.clientigent.com/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Water_Filters_That_You_Can_Take_Camping passive atmospheric water generator https://wiki.flo.cash/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Whole_House_Water_Filter_-_2_Points_To_Look_For_To_Find_The_Best atmospheric water generator project
    http://andytripp.org/index.php?title=User:ModestoSpangler nube
    water from air generator
    https://klimafuchs.org/wiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_5_Certain_Fire_Tips_To_Choose_The_Very_Best_Water_Filter commercial atmospheric water generator https://wiki.flo.cash/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Innovative_Water_Filters_By_Eureka_Forbes commercial atmospheric water generator
    http://andytripp.org/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_7_Wonderful_Benefits_Of_Utilizing_A_Whole_Residence_Water_Filter passive
    atmospheric water generator
    http://ameinema.synology.me/mediawiki/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Exactly_How_To_Take_Care_Of_The_Water_Dispenser_On_Your_Refrigerator commercial atmospheric water generator https://www.mgtow.wiki/index.php/User:ClaireLenehan07 passive
    atmospheric water generator https://wiki506.buildtools.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Water_Filter_-_Treatment_Specialist_Reveals_5_Must_Knows atmospheric water generator reviews
    https://wikicorp.org/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Getting_A_Camping_Water_Filter portable atmospheric water generator https://www.clars.dk/index.php?title=Bruger:BlondellFoye083 portable
    atmospheric water generator https://pt7.info/index.php?title=User:Anastasia9288 portable atmospheric water generator

    https://ffxiv-knights-ivalice.org/index.php?title=User:QuyenKarn772 nube
    water from air generator http://wiki-intel.org/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_How_Is_Faucet_Water_Evaluated_For_Contamination_In_Your_Area atmospheric water generator project http://www.danielsanmartin.cl/mywiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Ingenious_Water_Filters_By_Eureka_Forbes commercial atmospheric water generator
    http://www.slicedblu.com/wiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_The_Dangers_Of_Faucet_Water atmospheric water
    generator reviews https://victims.wiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_A_Close_Comparison_Of_Water_Filters_-_Berkey_Water_Filter_Vs_Propur passive atmospheric water generator
    http://www.circumstances.ipt.pw/out/how-to-make-an-atmospheric-water-generator-how-to-choose-the-best-discount-water-/ nube water
    from air generator
    http://vps579.greenhost.nl/wiki/Atmospheric_Water_Generator_-_Steps_To_Buy_An_Entire_Home_Water_Filter_As_Well_As_Conditioner_System_Rightly atmospheric water generator reviews http://andytripp.org/index.php?title=User:AdrianGunderson atmospheric water generator project
    https://www.mgtow.wiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Is_Faucet_Water_Truly_Unsafe_-_Truth_Or_Fiction commercial atmospheric water generator
    https://www.mgtow.wiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Why_Mineral_Water_Is_A_Huge_Hole_Off commercial atmospheric
    water generator https://en.datefiction.com/index.php/User:Luis44R000068 atmospheric
    water generator project http://www.topfind.de/index.php?a=stats&u=beulahugalde nube water from air generator
    http://metallholder.ru/bitrix/redirect.php?event1=&event2=&event3=&goto=https://xn—-7sbbecd2ene8ac.xn--p1ai/user/profile/199948 atmospheric water generator project
    https://pt7.info/index.php?title=User:JacksonKallas portable atmospheric water generator http://wiki.ndf.taklia.com/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Shower_Water_Filters_-_Do_I_Actually_Require_One nube water from air generator
    http://waldorfwiki.de/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Just_How_To_Remove_Iron_From_Alcohol_Consumption_Water_The_Simplest_Way commercial atmospheric water generator http://wiki.khora.social.coop/User:MikeVanOtterloo atmospheric water generator project https://www.readysetassist.org/wiki/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Do_It_Yourself_Water_Filter_Fixing_Tips_For_Reverse_Osmosis_Systems atmospheric water generator reviews
    http://wiki.sandship.rockbitegames.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Make_Use_Of_A_Fuel_Water_Filter_To_Give_Better_Gas_Mileage portable atmospheric water generator http://waldorfwiki.de/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Upkeep_Totally_Free_Countertop_Water_Filter atmospheric
    water generator reviews https://wikitent.com/Atmospheric_Water_Generator_-_Quest_For_The_Very_Best_Faucet_Water_Filter passive atmospheric water
    generator
    https://wikicorp.org/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_The_Top_10_Benefits_Of_Making_Use_Of_Entire_Residence_Water_Purifiers passive atmospheric water generator http://www.danielsanmartin.cl/mywiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Lead_A_Healthy_Way_Of_Living_With_Reverse_Osmosis_Water_Filter portable atmospheric water generator
    https://klimafuchs.org/wiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Any_Type_Of_Water_Filter_Is_Better_Than_Having_None_At_All commercial
    atmospheric water generator
    https://ultrapedia.org/wiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_7_Terrific_Benefits_Of_Utilizing_An_Entire_Home_Water_Filter atmospheric water generator project http://wiki.khora.social.coop/User:KarinaCrawford commercial atmospheric
    water generator http://ameinema.synology.me/mediawiki/index.php?title=Gebruiker:IvaFinney27 commercial atmospheric
    water generator
    https://www.clars.dk/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Why_Is_Reverse_Osmosis_Not_The_Ideal_Water_Filter nube water from air generator https://www.kennethknee.com/mediawiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Water_Filters_-_Budget-Friendly_For_Families atmospheric water generator project
    https://www.kennethknee.com/mediawiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Personal_Water_Filter commercial atmospheric water generator
    http://waldorfwiki.de/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_5_Huge_Factors_To_Use_A_Whole_Residence_Water_Filter portable atmospheric water generator https://ffxiv-knights-ivalice.org/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_House_Water_Filter_-_Variables_To_Be_Thought_About_Before_Purchase atmospheric water generator reviews https://forwarder.gapviet.com/Glen60S51483439 nube water from air generator

  3. https://klimafuchs.org/wiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Kitchen_Water_Filters_Make_A_Scrumptious_Cup_Of_Herb_Tea nube water from
    air generator http://wiki.sandship.rockbitegames.com/index.php/User:TobiasLawrence4 atmospheric water generator
    project http://wiki.sandship.rockbitegames.com/index.php/User:HildredBeeby80 atmospheric water generator project
    http://vps579.greenhost.nl/wiki/Gebruiker:MargeryBishop2 passive
    atmospheric water generator https://wiki506.buildtools.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_House_Water_Therapy_System_Is_Ideal_For_Pure_Water atmospheric
    water generator project https://wiki506.buildtools.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_The_Fact_Concerning_Upkeep_Cost-Free_Countertop_Water_Filters commercial atmospheric
    water generator
    http://www.banks.ipt.pw/user/wilfredocr/ nube water from air
    generator https://wiki.psxdigital.com/index.php/User:LornaForsythe atmospheric water generator project https://en.datefiction.com/index.php/User:Ashlee51J3885739 nube water from air generator
    https://wiki506.buildtools.com/index.php/User:RobtElkin862043 nube water from
    air generator https://www.kennethknee.com/mediawiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Practical_Guide_To_Buying_The_Finest_Water_Filter commercial atmospheric water
    generator https://motihari.org/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Drinking_Water_Safety_And_Security_Do_We_Have_A_Personal_Obligation commercial atmospheric water generator
    http://wiki.feedle.net/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Getting_Home_Water_Filters_Without_Damaging_The_Bank portable atmospheric water generator https://physioexrx.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Cleaning_Up_Faucet_Water_With_A_Homemade_Water_Filter atmospheric water generator project http://ameinema.synology.me/mediawiki/index.php?title=Gebruiker:DawnOswald7 passive atmospheric water
    generator
    https://physioexrx.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Cleaning_Up_Faucet_Water_With_A_Homemade_Water_Filter commercial atmospheric water generator http://www.digital-approch.ipt.pw/out/passive-atmospheric-water-generator-how-a-faucet-purification-can-regarded-as-a-real-/ atmospheric water generator project https://blakesector.scumvv.ca/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Your_House_Water_Filters atmospheric water generator
    project
    http://search.kcm.co.kr/jump.php?sid=312&url=http://lexlydia.net/forums/users/cornellthayer2/ commercial atmospheric water generator
    http://vps579.greenhost.nl/wiki/Gebruiker:Audrea78J49 nube water from air generator https://wikicorp.org/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Point_Of_Entrance_Outside_Water_Filter._What_You_Aren_t_Told passive atmospheric water generator
    http://andytripp.org/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Maintaining_Major_Residence_Appliances commercial atmospheric water generator http://andytripp.org/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Benefits_Of_Under_The_Sink_Water_Filters nube water from air generator https://blakesector.scumvv.ca/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Chlorine_Water_Filter:_What_Makes_It_So_Important atmospheric water generator project
    http://wiki.sandship.rockbitegames.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Beverage_Water_And_Also_Maintain_Your_Body_Fit_And_Also_Fine nube water
    from air generator https://ffxiv-knights-ivalice.org/index.php?title=User:VELDominga passive
    atmospheric water generator https://wikicorp.org/index.php?title=User:NovellaNock0217 atmospheric water generator reviews
    https://klimafuchs.org/wiki/index.php/Benutzer_Diskussion:AugustStroud8 nube water from air generator http://wiki.ndf.taklia.com/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Just_How_Is_Faucet_Water_Evaluated_For_Contamination_In_Your_Area nube water from air generator https://minecraftathome.com/minecrafthome/view_profile.php?userid=4713369 atmospheric water generator reviews
    http://www.business-to-business.ipt.pw/out/%EC%B6%95%EA%B5%AC%EC%B2%9C%EA%B5%AD-atmospheric-water-generator-reviews-copper-plumbing-pipes-and-well-water-/ atmospheric water generator project https://pt7.info/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Shower_Water_Filter_To_Eliminate_Hazardous_Chlorine_From_Your_Shower_Water portable atmospheric water generator
    http://www.topfind.de/index.php?a=stats&u=mariapumphrey commercial atmospheric water generator
    http://www.randmwiki.com/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Making_Certain_The_Supply_Of_Trustworthy_Drinking_Water portable atmospheric water generator https://minecraftathome.com/minecrafthome/view_profile.php?userid=4908733 commercial atmospheric
    water generator https://elunivercity.net/wiki-startups/index.php/User:Merri97X038 atmospheric water generator project
    http://www.belts.sbm.pw/user/wrjbrianne/ portable atmospheric water generator http://andytripp.org/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Maintaining_Major_Residence_Appliances commercial atmospheric water generator
    https://minecraftathome.com/minecrafthome/view_profile.php?userid=4908733 commercial atmospheric water generator
    http://wiki.sandship.rockbitegames.com/index.php/User:VYZAja07156 atmospheric
    water generator reviews http://www.slicedblu.com/wiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Reverse_Osmosis_Does_Not_Make_Water_Risk-Free_To_Drink portable
    atmospheric water generator http://www.ffxiv-wiki.com/index.php?title=User:BernardoMelvin4 commercial atmospheric water generator

    https://wiki506.buildtools.com/index.php/User:DelmarNewberry9 portable atmospheric
    water generator https://klimafuchs.org/wiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_5_Pointers_For_Locating_A_Great_Camping_Water_Filter portable atmospheric water generator http://wiki.sandship.rockbitegames.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Shower_Head_Water_Filters_-_An_Affordable_Yet_Reliable_Means_To_Enhance_Water_Quality atmospheric water generator project
    https://blakesector.scumvv.ca/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Distilled_Water_Filters_-_What_You_Require_To_Know portable atmospheric water generator https://wikicorp.org/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Why_You_Require_An_Outdoor_Camping_Water_Filter nube water from air generator https://en.datefiction.com/index.php/User:DaniloRowntree atmospheric
    water generator project

  4. https://en.datefiction.com/index.php/Scaleblaster_Canada_-_Top_Suggestions_In_Loading_Your_Outdoor_Camping_Backpacks_Correctly scaleblaster reviews 2020 https://victims.wiki/index.php/Scaleblaster_Sb-175_-_Culligan_Tap_Install_Water_Filtering_System_Fm-15Diy scaleblaster sb-175 https://wiki506.buildtools.com/index.php/Scaleblaster_Filter_-_Emergency_Food_And_Water_List scaleblaster
    sb-30
    https://www.mgtow.wiki/index.php/Scaleblaster_Sb-elite_Reviews_-_Pure_Water_-_The_Amazing_Health_And_Wellness_Benefits scaleblaster reviews https://osderby.com/wiki/Does_Scaleblaster_Water_Conditioner_Work_-_Reverse_Osmosis_Water_Filter_-_The_Pros_As_Well_As_Cons scaleblaster costco http://mi-nus.de/minus/index.php?mod=users&action=view&id=154954 scaleblaster sb-175
    http://palz.one/index.php?title=User:KarolynGendron scaleblaster
    sb-75 https://zerocarbon.email/wiki/index.php?title=User_talk:TrentByron8 scaleblaster costco http://www.topfind.de/index.php?a=stats&u=maisiezahel8872 scaleblaster reviews
    https://motihari.org/index.php?title=Scaleblaster_Home_Depot_-_Suitable_A_Water_Filter_To_Your_Tap scaleblaster sb-75 https://wiki.dulovic.tech/index.php?title=User:SheliaKepler0 scaleblaster sb-30 https://wiki.dulovic.tech/index.php?title=Scaleblaster_Lights_-_Just_How_To_Change_A_Warm_Tub_Water_Filter scaleblaster sb-150
    https://jewsunderattack.com/index.php/Scaleblaster_For_Sale_-_Alcohol_Consumption_Water_Filters:_What_Remains_In_Your_Water_Might_Stun_You scaleblaster
    costco https://codigodeltrabajo.com/index.php?title=Scaleblaster_Deluxe_Electronic_Water_Conditioner_-_Shower_Water_Filter_-_Is_It_A_Sensible_Investment scaleblaster https://www.mgtow.wiki/index.php/User:MichaelaSharrow scaleblaster sb-150

    https://rockfishlax.com/library/index.php/User:HalPlayford scaleblaster sb-30 http://wiki.x.pharmasecure.com/index.php?title=Scaleblaster_Reviews_-_Water_Filters_-_5_Steps_To_Eliminate_Chlorine scaleblaster https://elunivercity.net/wiki-startups/index.php/Scaleblaster_Home_Depot_-_Rainsoft_Water_Filters_If_You_Want_Pure_Water scaleblaster sb-150
    https://wikicorp.org/index.php?title=User:HeathFryett6 scaleblaster sb-30 https://zerocarbon.email/wiki/index.php?title=User_talk:CodyHalverson0 scaleblaster sb-150 http://www.lucamauri.net/wikilab/index.php?title=User:RoseanneNir scaleblaster
    water conditioner
    https://aarth-codex.com/index.php/User:AlyssaAkj5658 scaleblaster
    sb-150 https://motihari.org/index.php?title=User:MarieRymer55632 scaleblaster reviews http://palz.one/index.php?title=Does_Scaleblaster_Soften_Water_-_Great_Your_Air_As_Well_As_Soften_Your_Water scaleblaster sb-150
    http://minlnk.me/scaleblastersb75542179 scaleblaster reviews
    https://zerocarbon.email/wiki/index.php?title=User_talk:CodyHalverson0 scaleblaster water conditioner https://cvcamp.org/index.php/User:Brittney09E scaleblaster reviews 2020
    http://www.fashionbiz.co.kr/redirect.asp?url=https://blog.mylighthost.com/2020/10/17/scaleblaster-installation-video-how-locate-the-best-faucet-water-filtration-system/ scaleblaster sb-75 https://physioexrx.com/index.php/Scaleblaster_Consumer_Reviews_-_What_Great_Is_Filtered_Water_For_Children scaleblaster water conditioner
    https://physioexrx.com/index.php/Scaleblaster_Sb-elite-grain_Water_Softener_Review_-_Why_Aren_t_You_Utilizing_A_Drinking_Water_Filter_System scaleblaster water conditioner

    https://aarth-codex.com/index.php/Scaleblaster_Sb-elite_-_Oasis_Water_Cooler_-_High_Quality_That_Is_Checked_And_Trusted scaleblaster sb-75 https://en.datefiction.com/index.php/Scaleblaster_Electronic_Water_Conditioner_Reviews_-_Water_Purification_Systems_-_Say_%22Yes%22_To_Dynamic_Health_And_Wellness scaleblaster sb-175
    https://victims.wiki/index.php/Scaleblaster_Lowes_-_Purchasing_An_Entire_Home_Water_Filter_-_What_You_Require_To_Know scaleblaster reviews
    https://elunivercity.net/wiki-startups/index.php/User:XZPBrandie scaleblaster reviews 2020
    https://multi.wiki/index.php/User:Lorrie66V810345 scaleblaster sb-75 http://www.atkmodels.com/dtr/link.php?gr=7&id=82e9f6&url=http://lexlydia.net/forums/users/alfredcvc7/ scaleblaster sb-175
    https://en.datefiction.com/index.php/User:ZackWentcher scaleblaster sb-75
    https://jewsunderattack.com/index.php/Does_Scaleblaster_Water_Conditioner_Work_-_Can_You_Find_The_Ideal_Appropriate_Water_Filter scaleblaster sb-150
    http://apejd.ch/wiki/index.php?title=Utilisateur:JesseRayner scaleblaster sb-30
    http://nosys.ca/index.php/Scaleblaster_Model_Sb-350_-_Carbon_Filters_Aquariums_As_Well_As_Crayfish_Drinking_Water_Level_Of_Quality scaleblaster https://jewsunderattack.com/index.php/User:ElwoodDeason292 scaleblaster
    reviews https://jewsunderattack.com/index.php/Scaleblaster_Model_Sb-30_-_Intend_To_Obtain_The_Realities_On_Water_Filtration_Products scaleblaster costco
    http://bu1106ucl.bimserver2.com/uclwiki/index.php?title=User:EugeneO829993824 scaleblaster sb-75 https://x4wiki.grayghostindustries.com/index.php?title=User:TravisWearne7 scaleblaster costco http://wiki.unitiperblevio.it/Scaleblaster_Complaints_-_The_Favorable_Aspects_Of_Dealing_With_A_Backpacking_Water_Filter scaleblaster sb-30
    https://www.wiki.clientigent.com/index.php?title=Scaleblaster_Water_Conditioner_-_The_Depressing_Fact_About_Modern-Day_Water_Purification_Technology scaleblaster http://nosys.ca/index.php/Scaleblaster_Sb-elite_Reviews_-_Want_Great_Tasting_Water_Then_Keep_Your_Old_Water_Filter scaleblaster sb-175 https://motihari.org/index.php?title=User:NereidaGuillen scaleblaster

  5. http://wiki.unitiperblevio.it/Atmospheric_Water_Generator_-_Tap_Water_Filter_-_Top_Quality_On_A_Budget nube water from air generator https://www.krvresources.org/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_What_You_Require_To_Understand_Before_You_Purchase_A_Water_Purification_System portable atmospheric water generator https://www.krvresources.org/index.php?title=User:ShirleyLemos nube water from
    air generator
    https://motihari.org/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Suggestions_On_Whole_House_Water_Filters atmospheric water generator reviews http://www.temper.ipt.pw/user/makaylahed/ nube water
    from air generator http://wiki.genki.dk/wiki/User:LavernODea2700 portable
    atmospheric water generator
    https://xiv.wiki/ff/Atmospheric_Water_Generator_-_Medicines_In_Drinking_Water_Hard_Realities_You_Require_To_Know atmospheric water
    generator project https://minecraftathome.com/minecrafthome/view_profile.php?userid=6654625 atmospheric water generator
    reviews https://jewsunderattack.com/index.php/User:JuliBevill49 passive atmospheric water generator

    http://waldorfwiki.de/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Top_10_Advantages_Of_Having_Under_Sink_Water_Filters portable atmospheric water generator https://jewsunderattack.com/index.php/User:JannetteZielinsk atmospheric water generator reviews http://www.lipitor.ipt.pw/News/solar-powered-atmospheric-water-generator-%E2%80%93-how-to-decontaminate-different-epidermis-/ commercial atmospheric water
    generator
    http://satguide.org/index.php?title=User:AndersonSlowik passive atmospheric water generator https://jewsunderattack.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Crucial_Details_About_The_Faucet_Installed_Water_Filter atmospheric water generator reviews http://foxnews.co.uk.ln.is/url/go/?url=http://www.bostancibayanescort.xyz/author/dianwillis9/ passive atmospheric
    water generator
    http://wiki.genki.dk/wiki/User:IslaEtd573305 commercial atmospheric water generator
    https://xiv.wiki/ff/Atmospheric_Water_Generator_-_Making_Use_Of_A_Carbon_Water_Filter_To_Prevent_Dangerous_City_Water_Chemicals nube
    water from air generator https://ffxiv-knights-ivalice.org/index.php?title=User_talk:DannyEhret480 nube water from
    air generator
    https://jewsunderattack.com/index.php/User:JuliBevill49 passive atmospheric water generator https://wikicorp.org/index.php?title=User:JacquelynSaulsbu nube water from
    air generator http://armawiki.davefancella.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Vacuum_Cleaner_Filters_-_Producing_Contaminants portable atmospheric water
    generator
    https://wiki506.buildtools.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Carbon_Filters_Fish_Tanks_And_Crayfish_Drinking_Water_Level_Of_Quality commercial atmospheric water generator https://jewsunderattack.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Rainsoft_Water_Filters_If_You_Want_Pure_Water nube water from air
    generator http://www.literacy.ipt.pw/user/brandyvand/ commercial atmospheric water generator

    https://x4wiki.grayghostindustries.com/index.php?title=User:CarmelaJ85 portable atmospheric water generator https://victims.wiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Here_S_To_Your_Health_-_Consume_Even_More_Water commercial atmospheric
    water generator http://www.temper.ipt.pw/user/makaylahed/ commercial atmospheric water generator
    http://www.ffxiv-wiki.com/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_What_Kind_Of_Filter_Is_Best_To_Remove_Iron_From_Water atmospheric water generator reviews https://jewsunderattack.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Crucial_Details_About_The_Faucet_Installed_Water_Filter atmospheric water generator project http://www.ecology.ipt.pw/user/trevorchap/ atmospheric water generator reviews
    https://xiv.wiki/ff/Atmospheric_Water_Generator_-_Bottleless_Water_Filters atmospheric water generator reviews http://wiki.genki.dk/wiki/Atmospheric_Water_Generator_-_Outdoor_Camping_Water_Filters_Are_Important portable atmospheric water generator http://karlskronamakerspace.org/wiki/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Do_Not_Be_A_Scrooge_When_Purchasing_An_Alcohol_Consumption_Water_Filter_System commercial atmospheric water generator
    https://x4wiki.grayghostindustries.com/index.php?title=User:MichellCass0801 atmospheric water generator project https://x4wiki.grayghostindustries.com/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Backpack_Water_Filters atmospheric water generator
    project https://wiki506.buildtools.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Analysis_Of_Samsung_Fridge_Filters_And_The_Competition passive atmospheric water generator
    http://wiki.unitiperblevio.it/Utente:ReubenErvin2937 atmospheric water generator reviews http://karlskronamakerspace.org/wiki/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Just_How_To_Clean_Washing_Machine_Filters_In_Simple_Steps atmospheric water generator reviews https://jewsunderattack.com/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Portable_Water_Filter_Comparisons_For_The_Home portable atmospheric water generator

    https://ffxiv-knights-ivalice.org/index.php?title=User_talk:LasonyaTrouton1 atmospheric water generator
    reviews http://armawiki.davefancella.com/index.php/User:NTYMoshe4017442 commercial atmospheric
    water generator http://andytripp.org/index.php?title=Atmospheric_Water_Generator_-_Find_The_Fact_Regarding_A_Chlorine_Water_Filter passive atmospheric water generator
    https://victims.wiki/index.php/Atmospheric_Water_Generator_-_Why_It_Is_Crucial_To_Utilize_Water_Filters nube water from air generator https://ecosystem.fi/wiki/Atmospheric_Water_Generator_-_Life_As_Well_As_The_Benefits_Of_Alcohol_Consumption_Water atmospheric water
    generator project https://ffxiv-knights-ivalice.org/index.php?title=User:AdaJack6103 passive
    atmospheric water generator
    https://ecosystem.fi/wiki/Atmospheric_Water_Generator_-_Discovering_The_Finest_Water_Filter_For_You_Depends_On_Your_Needs atmospheric water
    generator reviews http://link.bookmarkstar.com/story.php?title=how-to-make-an-atmospheric-water-generator-the-kitchen-water-filter-is-definitely-a- commercial atmospheric water generator https://ecosystem.fi/wiki/Atmospheric_Water_Generator_-_Picking_A_Distilled_Water_Filter atmospheric
    water generator project

  6. I’ve been exploring for a bit for any high-quality articles or
    blog posts on this sort of area . Exploring in Yahoo I ultimately stumbled upon this web site.
    Reading this info So i am happy to exhibit that I’ve an incredibly excellent uncanny
    feeling I came upon just what I needed. I so much unquestionably will make
    certain to don?t overlook this site and provides it a glance regularly.

    Also visit my homepage: biden 46 hat

  7. Heya just wanted to give you a quick heads up and let you know
    a few of the pictures aren’t loading properly.
    I’m not sure why but I think its a linking issue.
    I’ve tried it in two different browsers and both show the same results.

    Feel free to visit my web-site: we just did 46 shirt

  8. It’s a shame you don’t have a donate button! I’d
    without a doubt donate to this outstanding blog! I guess for now i’ll settle for bookmarking and adding
    your RSS feed to my Google account. I look forward to new
    updates and will share this website with my Facebook group.

    Talk soon!

Dodaj komentarz